Ameland werkt al jaren aan de verduurzaming van het eiland. Zo beschikt het eiland over een groot zonnepark, rijden er elektrische bussen, zijn honderden warmtepompen geplaatst en is Energiepark Ballumerbocht inmiddels in gebruik. Mede hierdoor is de import van elektriciteit vanaf het vasteland de afgelopen jaren afgenomen.
Met de uitwerking van het programma “Slim Energiesysteem Ameland” zet de gemeente Ameland een volgende stap. In de periode 2026 tot en met 2030 wordt gewerkt aan een slim, toekomstbestendig en grotendeels zelfvoorzienend energiesysteem. Daarmee wil Ameland toewerken naar een volledig fossielvrij eiland in 2035, vijftien jaar eerder dan de landelijke klimaatdoelstelling.
Energie slimmer gebruiken en opslaan
De vraag naar elektriciteit op Ameland neemt toe. Woningen worden aardgasvrij, elektrisch vervoer groeit en steeds meer huishoudens maken gebruik van warmtepompen. Tegelijkertijd is de capaciteit van de Wadkabel, de elektriciteitsverbinding met het vasteland, beperkt.
Dat betekent dat het eiland niet alleen meer duurzame energie moet opwekken, maar die energie ook slimmer moet gebruiken, opslaan en verdelen. Het programma richt zich daarom op vijf samenhangende onderdelen: slim besparen, slim opwekken, slim verwarmen, slim opslaan en slim verbinden.
De eerste stappen richten zich vooral op het slimmer opslaan en verdelen van elektriciteit. Zo worden onder andere batterijprojecten ontwikkeld en pilots uitgevoerd met slimme energiemanagementsystemen en nieuwe vormen van energieopslag. Daarmee kan lokaal opgewekte duurzame energie beter worden benut en wordt de druk op het elektriciteitsnet verminderd.
Samen werken aan de energietransitie
Een slim energiesysteem gaat niet alleen over techniek. Ook inwoners, ondernemers en andere betrokken partijen spelen een belangrijke rol in de overgang naar een fossielvrij eiland. Daarom is binnen het programma uitgebreid aandacht voor communicatie, educatie en het delen van kennis en ervaringen.
Door partijen op het eiland actief te betrekken, wordt gewerkt aan oplossingen die niet alleen technisch uitvoerbaar zijn, maar ook passen bij Ameland en de mensen die er wonen, werken en verblijven.
Voorbeeld voor andere Waddeneilanden
Slim Energiesysteem Ameland sluit aan bij de IKW-opgave Eilanden op Eigen Kracht. Binnen deze opgave werken de Waddenprovincies aan eilanden die op het gebied van energie en water steeds meer in hun eigen behoeften kunnen voorzien.
Ameland kan daarin een belangrijke voorbeeldfunctie vervullen. De ervaringen met energieopslag, slimme sturing en samenwerking op het eiland kunnen ook van waarde zijn voor andere Waddeneilanden en regio’s die voor vergelijkbare uitdagingen staan. Zo draagt het programma niet alleen bij aan de toekomst van Ameland, maar ook aan de energietransitie in het bredere Waddengebied.
Positief advies voor indiening bij het Waddenfonds
De stuurgroep Waddenprovincies heeft op 3 juni positief geadviseerd over Slim Energiesysteem Ameland. Daarmee kan de gemeente Ameland het programmaplan indienen bij het Waddenfonds voor een bijdrage van maximaal 2,4 miljoen uit het IKW-Waddenfonds. Deze bijdrage wordt aangevuld met bijdragen van provincie Fryslân en verschillende projectpartners, waaronder gemeente Ameland, BeeBeeOne, TNO, Liander en Energiepark Ballumerbocht.
Met Slim Energiesysteem Ameland zet het eiland opnieuw een belangrijke stap richting een duurzame en grotendeels zelfvoorzienende toekomst. Tegelijkertijd levert het programma kennis en ervaring op waarmee ook andere eilanden verder kunnen werken aan slimme oplossingen voor hun energievoorziening.
