Waddenfonds

Waddenfonds

Waddenfonds

Om de kwaliteiten van het Waddengebied te versterken, is in 2009 het Waddenfonds opgericht. Belangrijk, want een robuust ecologisch systeem is in staat zich aan te passen. Dit betekent dat met een gerichte inzet economie en ecologie beter met elkaar in balans kunnen komen. Sinds 2012 valt het Waddenfonds, in de vorm van een gemeenschappelijke regeling, onder verantwoordelijkheid van de provincies Noord-Holland, Fryslân en Groningen. In het kader van het opstellen van het investeringskader heeft in 2016 een expert judgement plaatsgevonden met betrekking tot op de opbrengst van ‘10 jaar Waddenfonds’.

Expert judgement

Het expert judgement is uitgevoerd door leden van de Kwaliteitscommissie Waddenfonds en de Waddenacademie. Op basis van het onderzoek kunnen de volgende  rode draden worden getrokken:

  • De belangrijke uitgangspunten waddenspecifiek, additioneel, innovatief, toekomstbestendig en kennisontwikkeling, zijn volgens de experts niet altijd manifest in de projecten;
  • Hoewel geen absolute voorwaarde voor succes, is het aantal projecten dat meerdere doelen en thema’s bedient, alsmede de koppeling van ecologie en economie, volgens de experts niet groot. Projecten die aan meer dan één hoofddoel bijdragen dienen met voorkeur behandeld te worden;
  • In veel projecten komt de samenhang, de (potentiële) relatie met het hele waddengebied en de relatie met andere projecten niet of onvoldoende tot uiting;
  • De (wetenschappelijke) onderbouwing van projecten verdient verbetering.

De bevindingen zijn gedocumenteerd door Royal HaskoningDHV:
– Rapportage midterm review
Presentatie midterm review

Toekenning

De middelen van het Waddenfonds zijn gereserveerd voor investeringen in de duurzame ontwikkeling van het Waddengebied. Van de oorspronkelijke € 800 miljoen is per 1 januari 2016 tot eind 2026 nog bijna € 300 miljoen beschikbaar. Bij de toekenning van middelen uit het Waddenfonds is de maatschappelijke en politieke acceptatie een toetsingscriterium, evenals de door de Tweede Kamer vastgestelde verdeling 50/50 voor natuur en economie. Verder geldt dat de inzet van middelen uit het Waddenfonds altijd additioneel en Waddenspecifiek moet zijn. De basisinvesteringen moeten uit andere middelen beschikbaar komen, denk aan publieke programma’s en private investeringen.

Hoofddoelen

De hoofddoelen van het Waddenfonds luiden als volgt:

  1. Vergroten en versterken van natuur- en landschapswaarden
  2. Verminderen / wegnemen van externe bedreigingen van de natuurlijke rijkdom van de Waddenzee
  3. Duurzame economische ontwikkeling en transitie naar een duurzame energiehuishouding
  4. Ontwikkelen van een duurzame kennishuishouding

Beschikkingen

In de periode 2009-2015 heeft het Rijk respectievelijk het Waddenfonds meer dan 200 beschikkingen afgegeven. Op dit moment zijn hiervan 106 in kaart gebracht. Deze zijn via de volgende link in beeld gebracht, zowel in de vorm van tekst als locatie: Klik voor de beschikking in beeld. Het overzicht is nog in opbouw en naar verwachting binnenkort volledig.

Versterken lerend vermogenDollard bij Nieuwe Statenzijl A 18-07-2013

De Waddenprovincies en het Waddenfonds hebben behoefte aan meer inzicht in de bijdrage van de projecten (output) aan de hoofddoelen van het Waddenfonds (outcomes). Dat is belangrijk. Niet alleen om de inzet van de middelen uit het Waddenfonds te verantwoorden, maar ook om gericht te sturen op de inzet van de resterende middelen.

Op dit moment is de bijdrage van de projecten aan de hoofddoelen van het Waddenfonds alleen op hoofdlijnen bekend. De mate waarin een initiatief bijdraagt aan een hoofddoel is echter onduidelijk, evenals de relatie met andere hoofddoelen. Zo kan een project met een ecologisch doel ook (positieve) economische effecten hebben of bijdragen aan het wegnemen van externe bedreigingen, het versnellen van de energietransitie of het vergroten van kennis.

Op basis van recent onderzoek zal de definitieve versie van het Investeringskader indien mogelijk een beter beeld geven van de bijdrage van de projecten aan de hoofddoelen van het Waddenfonds.